วิธีถวายหลวงพ่อทันใจ

วัดพระธาตุดอยคำตั้งอยู่บนยอดดอยคำ ตำบลแม่เหียะ อำเภอเมืองเชียงใหม่ เป็นวัดเก่าแก่คู่เมืองเชียงใหม่ที่สร้างขึ้นก่อนการก่อตั้งนครเชียงใหม่เสียอีก ตามประวัติที่เล่าสืบกันมา วัดแห่งนี้สร้างในสมัยพระนางจามเทวี กษัตริย์แห่งหริภุญชัย โดยเจ้ามหันตยศและเจ้าอนันตยศ พระโอรสทั้งสอง เมื่อปี พ.ศ. ๑๒๓๐ นับอายุได้กว่า ๑,๓๐๐ ปี

เดิมวัดมีชื่อว่า วัดสุวรรณบรรพต หรือวัดดอยสุวรรณ แต่ชาวบ้านเรียกติดปากว่าวัดดอยคำ ตามชื่อดอยที่ตั้งอยู่ คำว่า “คำ” ในภาษาเหนือแปลว่าทองคำ จึงมีความเชื่อว่าดอยแห่งนี้เคยสัมพันธ์กับความอุดมและความมงคลมาแต่โบราณ ภายในวัดมีเจดีย์ทรงระฆังแบบล้านนา บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า เป็นศูนย์กลางศรัทธาของผู้คนที่ขึ้นไปสักการะมาแต่ครั้งอดีต

แม้จะเป็นวัดเก่าแก่ ช่วงหนึ่งวัดพระธาตุดอยคำเคยร้างและเงียบเหงา จนราวปี พ.ศ. ๒๕๐๙ เกิดเหตุดินถล่มใกล้องค์เจดีย์ หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่ากรุแตก ทำให้พบโบราณวัตถุจำนวนมาก ทั้งพระรอดหลวง พระหินทรายปิดทององค์ใหญ่ และพระสามหมอเนื้อดิน การค้นพบครั้งนั้นจุดประกายความเลื่อมใสขึ้นใหม่ และทำให้ชื่อของหลวงพ่อทันใจเป็นที่รู้จักกว้างขวางในเวลาต่อมา

ต่อมามีพระครูสุนทรเจติยารักษ์ หรือครูบาพิณ เข้ามาจำพรรษาและพัฒนาวัดจากสภาพวัดร้าง จนกลายเป็นพุทธสถานที่พุทธศาสนิกชนจากทั่วประเทศขึ้นไปกราบไหว้ไม่ขาดสาย ทุกวันนี้ดอยคำไม่ใช่เพียงจุดชมวิวเมืองเชียงใหม่จากที่สูงราว ๔๖๕ เมตร แต่เป็นที่รวมพลังศรัทธาของผู้ที่มาขอพรและกลับมาแก้บนด้วยดอกมะลิ

ดอกมะลิเป็นเครื่องบูชาที่ผูกพันกับหลวงพ่อทันใจมาอย่างยาวนาน ผู้ที่ขึ้นดอยคำจะเห็นพวงมะลิเรียงรายเป็นแถว บางวันรวมกันหลายหมื่นพวง เพราะผู้ที่เคยบนบานไว้เมื่อสมหวังจะกลับมาถวายคืนตามสัญญา กลิ่นมะลิหอมเย็นจึงกลายเป็นภาพจำของศาลาหลวงพ่อทันใจ

ในคติไทย ดอกมะลิสื่อถึงความบริสุทธิ์ ความเคารพ และความกตัญญู กลีบขาวสะอาด กลิ่นไม่ฉุน เหมาะแก่การนำไปวางถวายพระพุทธรูป บางความเชื่อโยงดอกมะลิกับสิริมงคล ความเย็นของจิต และการรักษาคำพูดที่ได้ให้ไว้ต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ จึงไม่ใช่เพียงดอกไม้สวย แต่เป็นสัญลักษณ์ของการรักษาสัจจะ

จำนวนที่นิยมกล่าวถึงคือ ๕๐ พวงขึ้นไปถือเป็นจุดตั้งต้นที่หลายคนใช้เมื่อบนบาน หากเรื่องที่ขอใหญ่หรือตั้งใจไว้ชัดเจน ผู้บนอาจสัญญาเป็น ๑๐๐, ๕๐๐ หรือ ๑,๐๐๐ พวง สิ่งสำคัญคือจำนวนที่พูดออกไปควรเป็นจำนวนที่ทำได้จริง เพราะการแก้บนคือการรักษาคำที่ให้ไว้ ไม่ใช่การแข่งกันว่าใครถวายมากกว่ากัน

มะลิที่ใช้ถวายควรสด ดอกไม่เหี่ยว ไม่มีกลิ่นอับ และจัดเป็นพวงหรือพานให้ดูสำรวม หากต้องถวายจำนวนมาก การจัดลงพานทองตามแบบโบราณช่วยให้การวางถวายเป็นระเบียบ ไม่ร่วงหล่น และยังสะดวกต่อการขนขึ้นศาลา ร้านมะลิน้องแอมจึงคัดมะลิทุกวัน จัดพานให้พร้อมถวาย เพื่อให้ผู้ไปกราบได้มุ่งที่การตั้งจิตมากกว่าการวุ่นจัดดอกไม้หน้างาน